Uitleg over

Zware windhozen in Chaam en Tricht

Op zondag 25 juni 1967 werden Chaam in Brabant en Tricht in de Betuwe getroffen door voor ons land zeldzaam zware windhozen.

Een windhoos is een snel draaiende kolom lucht onder een onweersbui die als een slurf over het aardoppervlak trekt. De windsnelheden bij de windhoos kunnen oplopen tot enkele honderden kilometers per uur, waardoor een spoor van vernielingen wordt getrokken.

De windhoos van 25 juni 1967 enkele seconden voordat bij het verkeersplein een loods verwoest wordt en vervolgens een aantal auto's op het middenterrein wordt geworpen. Let op het effect van de wind op de boomgroepen. (Foto's: A.C. Frenks, R.M. Blewanus,
De windhoos van 25 juni 1967 enkele seconden voordat bij het verkeersplein een loods verwoest wordt en vervolgens een aantal auto's op het middenterrein wordt geworpen. Let op het effect van de wind op de boomgroepen. (Foto's: A.C. Frenks, R.M. Blewanus,
Herdenkingsbord bij Tricht (foto: Harry Geurts)
Herdenkingsbord bij Tricht (foto: Harry Geurts)

Zware onweersbuien die windhozen kunnen veroorzaken ontstaan in een overgangsgebied dat zeer warme en vochtige lucht scheidt van veel koelere lucht. Bovendien moet het op grote hoogte in de atmosfeer hard waaien. Op de rampzalige dag werd vóór het onweersgebied uit droge lucht aangevoerd, waardoor een unieke combinatie van drie luchtsoorten ontstond.

Ochtendwaarschuwing

Daags tevoren waren in Frankrijk al zware windhozen voorgekomen. Het buiengebied zou ons land op het warmste moment van de dag in de namiddag bereiken. Daarom werd al in de vroege ochtend in het weerbericht via de radionieuwsdienst voor het eerst in de geschiedenis een waarschuwing gegeven voor windhozen.

Gevolgen tornado

Helaas is die verwachting werkelijkheid geworden en die zondagmiddag trof de windhoos eerst het Belgische Oostmalle om vervolgens een spoor van vernielingen achter te laten via Chaam en Tricht. In Chaam trok de slurf onder meer over een café en een camping. In Tricht werd een woonwijk met de grond gelijk gemaakt. Zeven mensen vonden de dood, 32 raakten gewond en een derde van de 1500 Trichtenaren werd in vijftien seconden dakloos.

In de verre omtrek, tot voorbij Gorinchem, vielen brokstukken, golfplaten en graspollen die in de hoos waren opgezogen. Volgens het KNMI hadden de windhozen de kracht van Amerikaanse tornado's.

Het noodweer riep herinneringen op aan de ramp die op 10 augustus 1925 Borculo teisterde. Twee jaar na 'de cycloon van Borculo', zoals die wel wordt genoemd, werd het oosten van Gelderland getroffen door zware hozen. In augustus 1950 vielen de bossen op de Veluwe ten prooi aan een zware hoos.

Meer uitleg over

  • Blokkade op de weerkaart op 500 hPa vlak en afwijking van de temperatuur tijdens de winter van 2009/2010 die leek op de winter van 1963 maar toch minder koud was (Bron: KNMI)

    Barre winter van 1963

    De winter van 1963 was de koudste van de twintigste eeuw. Op veel plaatsen zou het bijna drie maanden achtereen elke dag vriezen.
  • Sproei-installaties draaien tijdens droogteperiodes op volle toeren (Jannes Wiersema).

    Droogte

    Langdurige periodes met weinig neerslag komen in Nederland niet vaak voor en leiden zelden tot ernstige droogte.
Niet gevonden wat u zocht? Alle uitleg over