Joggers actief voor hun gezondheid

Gezondheid

Het KNMI stelt veel Big Data beschikbaar die van belang zijn voor de bewaking van de volksgezondheid.

Invloed van het weer

Het weer heeft grote invloed op het ontstaan of verloop van diverse ziektebeelden. Wie onbeschermd voor UV-straling een dag naar het strand gaat, houdt daaraan vaak pijnlijk rode gevolgen over. Een gezondheidsbelasting die voorkomen kan worden. Voor sommigen is de invloed van het weer op hun gezondheid groot, terwijl zij zich daartegen veel minder kunnen verdedigen. Luchtvervuiling kan mensen met luchtwegaandoeningen veel gezondheidsschade berokkenen. Hitte kan – als zij maar lang genoeg aanhoudt – voor de nodige hittestress zorgen. En wie te lang in een koude omgeving verkeert, kan daaraan onderkoeling of bevriezingsverschijnselen overhouden.

Dames met een ijsje als verkoeling in de hitte
Als warm weer een risico is, nemen wij maatregelen volgens het hitteprotocol. ” Zorggroep Solis
lees het verhaal

Voorspelling allergie- en ziekterisico’s

Luchtkwaliteit

Het KNMI meet in samenwerking met het RIVM continu de kwaliteit van de lucht. We doen dat op de grond, maar ook vanuit de ruimte. Satellieten met het Ozon Monitoring Instrument (OMI) meten hoeveel schadelijke uitstoot industrieën, auto’s en luchtvaart genereren. Hoe vuiler de lucht hoe meer gezondheidsrisico’s dat kan opleveren. Zeker voor mensen met luchtwegaandoeningen.

 

Smog

Het kan zijn dat de lucht zo sterk vervuild raakt dat het zicht erdoor belemmerd wordt. We spreken dan van smog. Mensen kunnen daarvan direct last ondervinden. Bijvoorbeeld bij zware lichamelijke inspanningen of het leveren van sportprestaties. Mensen met chronische aandoeningen van de luchtwegen ervaren vaak een verergering van hun klachten vanaf matige smog.

 

Luchtkwaliteitsverwachting

Het KNMI heeft samen met het RIVM en TNO een luchtkwaliteitsverwachting ontwikkeld. Daarin beschrijven we expliciet de invloed van het weer op de concentratie van de vervuiling. Het KNMI produceert dagelijks zo’n luchtkwaliteitsverwachting. Via de website van het RIVM wordt zij beschikbaar gesteld aan de Nederlandse bevolking.

 

Hooikoorts

Niesen, proesten, een jeukend gehemelte, rode ogen. Met deze verschijnselen van hooikoorts krijgen in Nederland miljoenen mensen te maken als grassen en bomen stuifmeel of pollen loslaten. De wind neemt dit stuifmeel mee over afstanden van soms honderden kilometers. Wie allergisch is voor pollen reageert hierop met bovenstaande verschijnselen. Ze belemmeren mensen in hun dagelijkse bezigheden. Het KNMI meet de concentratie pollen in de lucht. Wij geven in de lente- en zomermaanden samen met het Leids Universitair Medisch Centrum een hooikoortsverwachting uit.

 

Zonkrachtmeting

Waarneming zonkracht

De zonkracht wordt bepaald door de hoeveelheid ultraviolet licht. Die hoeveelheid wordt getemperd door ozon in de atmosfeer. Met het Ozon Monitoring Instrument (OMI) meet het KNMI niet alleen dagelijks de concentratie ozon, maar ook de hoeveelheid uv-licht. Deze data voeren wij in computermodellen in. Op deze wijze kunnen wij een uv- of zonkrachtverwachting maken voor een week vooruit.

 

Gevolgen zonkracht

De invloed van zonlicht op het menselijk lichaam is tweeledig. Enerzijds zorgt zonlicht voor voldoende vitamine D in ons lichaam. Anderzijds is een teveel aan uv-straling schadelijk voor de huid. De zonkrachtverwachting geeft aan hoe lang mensen kunnen zonnebaden zonder bloot te staan aan gezondheidsrisico's. Wie te lang blootstaat aan te veel uv-straling loopt kans huidkanker te krijgen. Het aantal mensen met huidkanker stijgt. Waar tien jaar geleden nog 28.000 mensen de diagnose huidkanker kregen, zullen volgens een prognose in 2015 50.000 mensen die boodschap krijgen.

 

Berichtgeving

Hoe sterk de uv-straling is, communiceert het KNMI op de eigen webpagina over zonkracht en op NOS-Teletekstpagina 708. Wij doen dit in samenwerking met KWF Kankerbestrijding en het RIVM.

 

Hitte en kou

Gevolgen van warmte

Houdt warm weer enkele dagen aan, dan kan dit leiden tot een verminderd welzijn en ook tot gezondheidsproblemen. Mensen raken vermoeid, hebben concentratieproblemen, worden duizelig, krijgen hoofdpijn of huidklachten. In extreme gevallen kan iemand zelfs bewusteloos raken – ‘bevangen door de warmte’.

Bij ouderen en mensen met hart- en vaataandoeningen kan een langdurige warmte leiden tot uitdroging. De doorbloeding van vitale organen kan daardoor verstoord raken. Dit kan levensbedreigende gevolgen hebben.

Het KNMI is partner in het Nationale Hitteplan. Dit is opgezet om de gevolgen van langdurige warmte voor kwetsbare bevolkingsgroepen zo gering mogelijk te maken, Onze rol is het RIVM in te lichten wanneer langdurige warmte wordt verwacht.

 

Hittestress

In Nederland gaat warm weer vaak samen met een hoge luchtvochtigheid. Die combinatie stelt hoge eisen aan het lichaam. Ook gezonde mensen lopen een reële kans op hittestress bij een temperatuur van 35 °C of hoger en een luchtvochtigheid van meer dan 50 procent. Lees meer over het stedelijk warmte-eiland-effect. Het KNMI brengt met onderzoek het warmte-eiland-effect steeds beter in kaart.

 

Gevolgen van koude

Bij een temperatuur onder het vriespunt kunnen mensen onderkoeld raken. Het lichaam kan dan de eigen temperatuur niet meer op peil houden. Vooral voor kinderen en oudere mensen is dit risicovol. Zij merken niet dat ze het te koud hebben. Ouderen en mensen met chronische aandoeningen van de luchtwegen zijn bij koude extra gevoelig voor luchtweginfecties. Het KNMI geeft in de dagelijkse weersverwachtingen aan wanneer kwetsbare groepen extra risico lopen vanwege de koude.

 

Gevoelstemperatuur

Als het koud is en hard waait, is de gevoelstemperatuur lager dan de luchttemperatuur. Dat verschil is een maat voor extra warmteverlies. Het KNMI berekent de gevoelstemperatuur uit een combinatie van de luchttemperatuur en de gemiddelde windsnelheid.

Bij een gevoelstemperatuur onder de -10 °C kunnen na enkele uren verschijnselen van onderkoeling optreden. Een gevoelstemperatuur onder de -15 °C kan al na een uur koudeletsel opleveren.

 

Sterfte in koude- en hittegolven

In het huidige klimaat leiden hittegolven tot meer sterfte dan koudegolven. Rond 2050 berekenen de KNMI’14-klimaatscenario’s warmere zomers en minder koude winters. Rond 2050 zullen in de winter minder mensen door koude sterven. In de zomer zal de sterfte door warmte toenemen. Die toename zal geringer zijn dan de afname in de winter. Volgens deze berekening kosten koude- en hitte-invloeden rond 2050 dus minder mensenlevens dan nu.

 

Dit doet het KNMI

Het KNMI meet en berekent veel. De stroom aan Big Data en modeldata die al deze metingen opleveren, combineren wij met de meetgegevens van onze partners. Zo voegen wij actuele informatie toe die van belang is voor de volksgezondheid.

  • De dikte van de ozonlaag wordt gemeten.

    Ozon Monitoring Instrument en Tropomi

    Het Ozon Monitoring Instrument (OMI) meet dagelijks wereldwijd de samenstelling van de atmosfeer. Ook meet het de dikte van de ozonlaag tot in de kleinste details. Met dit instrument beschikt het KNMI over een belangrijke bron van data die van belang zijn voor de volksgezondheid. Andere partijen zoals het RIVM, TNO en GGD’s gebruiken deze Big Data om mensen te informeren over mogelijk schadelijke effecten voor de gezondheid. De opvolger van OMI, Tropomi, is vrijdag 13 oktober 2017 gelanceerd. Deze nieuwe satelliet is het nauwkeurigste satellietinstrument voor metingen van de atmosfeer dat ooit werd gebouwd. De data worden gebruikt voor klimaatonderzoek, monitoring van de ozonlaag en de zonkracht, zeer gedetailleerde verwachtingen van de luchtkwaliteit en de verspreiding van vulkaanas.

  • Grassen zorgen voor allergie

    Hooikoortsberichten

    Het KNMI verstrekt al jarenlang in nauwe samenwerking met het Leids Universitair Medisch Centrum de hooikoortsberichten. Dit zijn kortetermijnindicaties specifiek voor mensen met een pollenallergie.

  • Een warme zomer geeft plezier en risico's.

    GGD-richtlijn

    Het RIVM heeft voor de GGD de richtlijn ‘Gezondheidsrisico’s van zomerse omstandigheden’ ontwikkeld. In deze richtlijn spelen de klimaatgegevens en -adviezen van het KNMI een belangrijke rol. Met de richtlijn in de hand verstrekken GGD- medewerkers gerichte informatie over de gezondheidsrisico’s bij warm zomerweer en over de maatregelen die deze risico’s beperken. Het RIVM werkte in dit project samen met het KNMI, TNO en diverse GGD’s.

  • Een calamiteit in chemische industrie tast de luchtkwaliteit aan.

    Incidenten luchtkwaliteit

    Calamiteiten en chemische ongevallen kunnen de luchtkwaliteit ernstig aantasten. Denk aan de vuurwerkramp in Enschede (2000) en de brand bij Chemie-Pack in Moerdijk (2011). Het KNMI meet de rookwolk die zich vaak verspreidt over een groot gebied. In samenwerking met het RIVM gebruiken wij luchtverspreidingsmodellen. Deze leveren bij chemische incidenten informatie over bijvoorbeeld de afstand waarop hulpverleners slachtoffers kunnen verwachten. Ook geven zij aan welke locaties geschikt zijn om luchtmonsters te nemen. Met deze modellen dragen het KNMI en RIVM bij aan de informatievoorziening aan hulpverleners en het bevoegd gezag.

  • Vliegverkeer kan stil komen te liggen door een vulkaanuitbarsting.

    Vulkaanuitbarstingen

    Ook vulkaanuitbarstingen kunnen veel fijnstof en zwavelverbindingen naar onze leefomgeving vervoeren. Denk maar aan de eruptie van de Eyjafjallajökull die in 2010 bijna al het vliegverkeer boven West-Europa heeft stilgelegd. Het KNMI houdt via satellietmetingen en modelberekeningen nauwkeurig bij hoeveel vervuiling vulkaanuitbarstingen naar ons land vervoeren.

  • Oplossing van gezondheidsproblemen.

    Klimaat en gezondheid in tropische landen

    Het KNMI bekijkt hoe landen in de tropen onze data kunnen gebruiken voor de oplossing van gezondheidsproblemen. Zo kunnen studenten meehelpen in het onderzoek naar het verband tussen extreme regenval en de tropische virusziekte dengue in Indonesië.

  • Fijnstof is belastend voor luchtwegen.

    Fijnstof

    Het KNMI levert op grond van theoretische modellen gegevens aan over de achtergrondconcentraties van fijnstof. Fijnstof is vooral belastend voor mensen met luchtwegaandoeningen. In deze data zijn nog niet de pieken verwerkt die worden veroorzaakt door een verhoogde verkeersintensiteit. Met onze data kunnen andere partijen toegepast onderzoek doen.

  • Een hittegolf vraagt extra zorg voor kwetsbare bevolkingsgroepen.

    Nationaal Hitteplan

    Het KNMI is partij in het Nationaal Hitteplan. In een periode van aanhoudende hitte – vijf aaneengesloten dagen met een maximumtemperatuur van 27 °C of hoger – geeft dit plan aan wie waar verantwoordelijk is in de zorg voor mensen. Op deze manier kunnen zorgverleners zich voorbereiden op een hittegolf en de maatregelen nemen die daarvoor nodig zijn. Als het KNMI signaleert dat de kans op aanhoudende hitte groot is, zenden wij een bericht naar het RIVM, waarin wij die kans melden.

  • Veel mensen slapen slecht door omgevingsgeluid.

    Omgevingsgeluid

    Het KNMI heeft een bijdrage geleverd aan het geluidsbelastingsmodel van het RIVM. Wij hebben meteorologische data geïntegreerd in het model van onze partner. Daardoor wordt duidelijker hoe weersomstandigheden de impact van omgevingsgeluid versterken. Onderzoek heeft eerder aangetoond, dat 290.000 mensen slecht slapen door geluid van het wegverkeer.

Benieuwd wat wij voor u kunnen betekenen?

Veel van onze producten en diensten leveren we aan de Rijksoverheid. Daarnaast zijn er ook mogelijkheden voor levering aan andere overheden en voor samenwerking met de markt. Wilt u weten wat die mogelijkheden zijn? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag.

Jan Dekker

Strategisch Business Manager

Contact