Uitleg over

Klimaat in het verleden

Het wereldgemiddelde klimaat is een komen en gaan van koude tijden en warmere periodes. De laatste eeuw stijgt de temperatuur.

Zo'n 140.000 jaar geleden was Noord-Europa bedekt met een ijskap die zich tot aan de Utrechtse Heuvelrug uitstrekte. De zeespiegel lag zo'n 120 meter onder het huidige niveau. Kort daarop eindigde deze IJstijd waarbij de temperatuur opliep. Daarna volgde een nieuwe IJstijd. Deze duurde bijna 100.000 jaar. Zo'n 18.000 jaar geleden begon een snelle opwarming naar de warmere periode waarin we nu leven.

Kleine ijstijd

Ook de afgelopen 1000 jaar varieerde de temperatuur. Opvallend waren in Europa de warmere zomers in de Middeleeuwen en het vaker voorkomen van koude winters. Dit is de zogenoemde Kleine IJstijd tussen grofweg 1450 en 1850.

Wereldwijde warmterecords

Het verloop van de wereldgemiddelde temperatuur van de laatste 150 jaar is bepaald op basis van temperatuurmetingen op land en op zee. Over de afgelopen anderhalve eeuw zijn duidelijke trends in temperatuur te zien. Maar daarnaast zijn er ook grote variaties van jaar tot jaar. Zo is het tussen 1910 en 1940 warmer geworden en ook vanaf 1979. Sinds 1983 is het warmterecord herhaaldelijk gebroken. Hoe het er in de toekomst uit kan gaan zien, staat in de KNMI'14-klimaatscenario's.

Meer uitleg over

  • Verdroging Zuid-Europa

    Verdroging Zuid-Europa

    Een gebrek aan winterneerslag veroorzaakt verdroging in Zuid-Europa. In het gebied van de Middellandse Zee is het winterhalfjaar juist het regenseizoen.
  • IJsbedekking september 2007 (links) en 2005 (oude record, rechts). Let op verschillen! (NSIDC, 1-10-07)

    IJs in het klimaat

    Landijs is van belang voor het klimaat. Als landijs smelt, stijgt de zeespiegel. Denk bij landijs aan gletsjers, ijs in de bergen en uitgestrekte ijsgebieden, ijskappen genaamd.
Niet gevonden wat u zocht? Zoek in alle uitleg over