Nieuwsbericht

Verwachtingen van zonnestraling op basis van satellietdata

19 november 2019

Verwachtingen van zonnestraling zijn van groot belang voor de zonne-energiesector. Satellietdata blijken hier uitermate geschikt voor te zijn en KNMI-wetenschappers hebben een methode ontwikkeld om tot een korte-termijnverwachting van zonnestraling te komen. Het artikel waarin ze dat beschrijven heeft een ‘best paper award’ gewonnen die is uitgereikt tijdens het Solar World Congress.

Voor de stabiliteit van het elektriciteitsnetwerk willen met name netbeheerders graag weten wat de mogelijke input gaat zijn voor de zonnepanelen van parken en huishoudens. Vanwege de grote dekking en de regelmatige beschikbaarheid van satellietdata zijn deze uitermate geschikt om verwachtingen te maken, deze te toetsen met grondwaarnemingen en te vergelijken met modelverwachtingen.

Het KNMI meet al routinematig de zonnestraling aan het aardoppervlak op basis van waarnemingen die gedaan worden met de Meteosat Second Generation (MSG) satelliet. Dit gebeurt near-real time, dat wil zeggen kort nadat de waarnemingen zijn gedaan. Om een verwachting van zonnestraling te maken hebben KNMI-wetenschappers een methode ontwikkeld die gebaseerd is op zogenoemde bewegingsvectoren. Deze vectoren worden bepaald door het volgen van wolkenpatronen en vervolgens gebruikt om de toekomstige toestand van de atmosfeer te berekenen, inclusief de zonnestraling aan het aardoppervlak.

De animatie laat een zomerse dag met naderende bewolking vanuit het zuiden zien. Het bovenste paneel laat de satellietwaarnemingen van zonnestraling zien en het onderste paneel de verwachtingen. Kort na aanvang van de tijdsperiode vallen de waarnemingen en de verwachtingen nagenoeg samen. Omdat de methode gebaseerd is op het verplaatsen van een begintoestand naar de toekomst zal de satellietverwachting minder goed worden naarmate de tijd verstrijkt. Na een uur of drie blijkt het beter te zijn om over te stappen op de verwachting van een weermodel. Een goede verwachting van zonnestraling zal daarom een hybride karakter hebben: voor de korte termijn op basis van satellietdata en voor de langere termijn op basis van een weermodel.

Het hierboven beschreven werk staat in detail beschreven in een artikel dat gepubliceerd is in het tijdschrift Solar Energy. Tijdens het Solar World Congress in Santiago, Chili, op 6 november jl., werd het artikel gewaardeerd met de “Best paper award” door de editors van Solar Energy en het Board of Directors van de International Solar Energy Society (ISES). Het artikel werd beschouwd als een belangrijke en blijvende bijdrage aan de literatuur die op het gebied van zonne-energie verschenen is.

Animatie van gemeten en berekende zonnestraling
Animatie van satellietwaarnemingen van zonnestraling aan het aardoppervlak (bovenste paneel) en verwachtingen (onderste paneel) voor een gebied rondom Nederland op 16 juni 2016. De verwachting start om 12 UTC en eindigt om 14 UTC.
Foto van KNMI'er Ping Wang die de award in ontvangst neemt tijdens het Solar World Congres
KNMI'er Ping Wang (midden) neemt samen met een andere winnares de “Best Paper Award” in ontvangst. Rechts de ISES president David Renné.

Recente nieuwsberichten

  1. Klimaatverwachtingen al decennia nauwkeurig

    Al sinds de jaren zeventig worden verwachtingen gemaakt van de opwarming van de aarde. Die verwac...

    09 december 2019 - Nieuwsbericht
  2. WMO: Warmste decennium ooit

    Het afgelopen decennium (2010-2019) is het warmste decennium ooit. Dat schrijft de World Meteorol...

    05 december 2019 - Nieuwsbericht
  3. Atlantisch orkaanseizoen afgelopen

    Tropische storm Sebastien is de laatste storm van het afgelopen Atlantisch orkaanseizoen geweest....

    03 december 2019 - Nieuwsbericht
  4. Effect storm op drijfvuil Wadden

    Afgelopen januari verloor in een zware storm een containerschip op de Noordzee een groot aantal c...

    02 december 2019 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten