Nieuwsbericht

Vliegtuigdata verwerkt tot wind- en temperatuurwaarnemingen

08 juni 2020

Om te zorgen dat de kwaliteit van de weersverwachting op peil blijft, maakt het KNMI versneld data beschikbaar via het European Meteorological Aircraft Derived Data Center (EMADDC). In dit digitale centrum worden uit vliegtuigdata wind- en temperatuurwaarnemingen afgeleid. De sterke afname van het vliegverkeer door de uitbraak van het coronavirus heeft geleid tot een afname van circa 80 procent van de metingen van luchttemperatuur, windrichting en windsnelheid door vliegtuigen met het oude systeem. Deze waarnemingen zijn erg belangrijk voor het maken van weersverwachtingen.

Innovatieve algoritmen

EMADDC verwerkt vliegtuigdata tot wind- en temperatuurwaarnemingen van goede kwaliteit. Bijzonder is dat de vliegtuigdata zelf geen wind en temperatuur bevatten, maar dat deze gegevens herleid worden uit gegevens als de werkelijke luchtsnelheid, de grondsnelheid en het machgetal. De kracht van EMADDC is dat ieder vliegtuig acteert als sensor. Ofwel – zelfs met een beperkt aantal vliegtuigen ontvangt EMADDC veel data. De kunst is wel om van deze data kwalitatief hoogwaardige waarnemingen te maken en daarvoor heeft het KNMI innovatieve algoritmen ontwikkeld. 

Om het tekort aan waarnemingen te compenseren, stelt het KNMI gegevens beschikbaar aan meteorologische instituten in Europa

Om het tekort aan bovenluchtwaarnemingen van reguliere bronnen te compenseren, stelt het KNMI nu gegevens over wind en temperatuur van het EMADDC beschikbaar aan meteorologische instituten in Europa en aan het Europees weercentrum ECMWF. Om dit te realiseren is het EMADDC testsysteem tijdelijk operationeel in gebruik genomen met de nieuwe algoritmen en worden testdata van diverse organisaties in Europa verwerkt (figuur 1).

Verzamelen van gegevens

De meeste gegevens over het weer worden dichtbij het aardoppervlak verzameld, maar ook de metingen in de bovenlucht zijn van groot belang voor weermodellen. Er zijn echter maar een paar bronnen van gegevens voor de bovenlucht. Eén daarvan zijn metingen van vliegtuigen die deze voortdurend naar grondstations sturen. Bij het starten en landen van de vliegtuigen worden in de buurt van luchthavens verticale profielen gemeten. Andere bronnen zijn weerballonnen en remote sensing apparatuur op de grond. Ook wordt gebruik gemaakt van gegevens van satellieten

Ontwikkeling door het KNMI

Het KNMI werkt hierbij samen met de Britse weerdienst MET Office 

De vliegtuigdata worden beschikbaar gesteld door luchtverkeersleidingscentra als Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) en het Maastricht Upper Area Control Centre van EUROCONTROL en verwerkt door het EMADDC. De ontwikkeling van EMADDC wordt uitgevoerd door het KNMI, in samenwerking met de Britse weerdienst MET Office en is medegefinancierd door de Europese Unie via de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen. Per 2021 wordt EMADDC een operationeel onderdeel van het netwerk van Europese Nationale Meteorologische Diensten (EUMETNET).

kaart met het aantal waarnemingen per dag dat door EMADDC geleverd wordt op basis van alle test en operationele vliegtuigdatastromen die door partners geleverd worden aan het KNMI
Figuur 1. Geografisch overzicht van het aantal waarnemingen per dag dat door EMADDC geleverd wordt op basis van alle test en operationele vliegtuigdatastromen die door partners geleverd worden aan het KNMI. ©KNMI

Recente nieuwsberichten

  1. Nieuwe wereldklimaatverwachting 2020-2024

    De Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) heeft afgelopen week een nieuw jaarlijks rapport uitg...

    14 juli 2020 - Nieuwsbericht
  2. Lichtende nachtwolken vaker te zien door toename in methaan

    Midzomernacht is de tijd van het jaar waarin lichtende nachtwolken in Nederland goed te zien zijn...

    07 juli 2020 - Nieuwsbericht
  3. Junimaand met twee gezichten

    Met een gemiddelde temperatuur van 17,5°C was afgelopen junimaand zeer warm. Normaal is 15,6 °C g...

    01 juli 2020 - Nieuwsbericht
  4. De ogen van de meteoroloog

    Meteorologen kijken iedere dag naar het weer, maar hun ogen kunnen ook niet alles zien. Daarom kr...

    30 juni 2020 - Nieuwsbericht
Toon alle pers- & nieuwsberichten