Klimaatbericht

Snel verbrand door sterke zonkracht

24 mei 2017

Voor de komende dagen verwacht het KNMI een hogedrukgebied met veel zon en zonkracht 7. En dat is vrij veel voor Nederland.

Zonkracht 7 komt in Nederland hooguit maar op 10 dagen per jaar voor. Zonkracht 8 treedt maar eens in de twee jaar op, en alleen in de maanden juni en juli. Voor een sterkere zonkracht moeten we zuidelijker gaan. Zonkracht 9 of 10 is in de zomer in Zuid-Frankrijk heel normaal.

Hoe hoger de zon aan de hemel staat, des te meer zonnestraling de atmosfeer binnenkomt. Een deel van die straling is onzichtbaar ultraviolet licht (UV). Je wordt er bruin van, maar een teveel aan UV leidt tot verbranding en kan op termijn huidaandoeningen geven. De totale hoeveelheid UV aan de grond op het middaguur wordt zonkracht genoemd. Het KNMI geeft dagelijks een zonkrachtverwachting.

Gelukkig houdt de ozonlaag op 10 tot 50 km hoogte veel UV tegen. De dikte van de ozonlaag en daarmee de sterkte van de zonkracht is afhankelijk van het weer, doordat de ozonlaag dikker is boven een lagedrukgebied en dunner boven een hogedrukgebied. Naast ozon houden ook wolken, stof en vocht UV tegen. Onder volledig bewolkte omstandigheden wordt de zonkracht al snel twee keer zo zwak.

Ook gassen die met ozon reageren zorgen voor veranderingen in de dikte van de ozonlaag. De uitbarsting van de vulkaan Pinatubo op de Fillipijnen in 1991 zorgde in de jaren erna voor een dunnere ozonlaag (zie figuur) met een record zonkracht 9 in Nederland op 25 juni 1995 tot gevolg. 

Het dunner worden van de ozonlaag door de mens via de uitstoot van ozonafbrekende gassen heeft sinds 1980 voor 5 tot 10% meer UV licht in Nederland gezorgd. Door de genomen maatregelen verwachten we dat de ozonlaag in 2030 weer zo goed als hersteld is.

KNMI-klimaatbericht door Jos de Laat en Michiel van Weele

Verloop van de jaargemiddelde dikte van de ozonlaag boven Nederland
De blauwe punten tonen de jaargemiddelde ozonwaarnemingen van het KNMI in De Bilt, de blauwe lijn het gemiddelde verloop voor vergelijkbare lokaties. De rode lijn geeft de verwachting voor het herstel van de ozonlaag boven Nederland.
De KNMI verwachting met veel zon en zonkracht 7 voor Hemelvaart

Recente nieuws- en klimaatberichten

  1. Early Warning Podcast - vervolg op succesvolle KNMI-podcastserie

    Het klimaat verandert en dat merken we bijna iedere dag. Het KNMI is de afgelopen jaren veranderd...

    22 juli 2024 - Nieuwsbericht
  2. 200 jaar geleden is het broeikaseffect ontdekt

    Hoera, het broeikaseffect is tweehonderd jaar oud! Of in ieder geval de eerste beschrijving ervan...

    17 juli 2024 - Klimaatbericht
  3. Satellietinstrument OMI al 20 jaar in de ruimte

    Vandaag, 15 juli is het precies 20 jaar geleden dat de Aura-satelliet werd gelanceerd, met daar a...

    15 juli 2024 - Nieuwsbericht
  4. Satelliet EarthCARE doet eerste succesvolle stralingsmetingen

    Met indrukwekkend veel detail heeft satelliet EarthCARE zijn eerste metingen verricht van de hoev...

    12 juli 2024 - Klimaatbericht
Toon alle nieuws- en klimaatberichten